We hebben twee dagen van de vakantie in Turkmenistan erop zitten en we zijn weer terug in de marmeren kolos wat het centrale punt van de reis is geweest: Aşgabat. We blijven er nog één nacht en gaan dan weer op pad, maar we zullen snel weer terug zijn. De volgende windrichting die we uit gaan is het noorden. Vanaf Aşgabat zullen we per auto naar de gaskraters van Darwaza gaan, die vrijwel exact in het midden van het land liggen. Daarna gaan we verder richting de Oezbeekse grens en gaan daar de ruïnes van Köneürgenç bezoeken, rijden door naar de stad Daşoguz en keren vanaf daar per trein terug naar Aşgabat. Een kaartje van de rit is hier te vinden, omdat het niet heel veel is blijft het bij deze serie voor een detailkaart en een overzichtskaart in één ;)
Na het dagtripje naar Mary en Merw zijn we goed uitgeslapen en hebben om 11 uur afgesproken met de gids. Eigenlijk zou het eerder zijn, maar omdat ons visum nog geregistreerd moest worden en daar wel een paar uur voor nodig is, is de afspraak 11 uur. Vroeg zat voor ons, want we moeten namelijk ook nog wat boodschappen doen. Op de Russische bazaar halen we een flinke stapel illegaal gewisseld wc-papier, wat genoeg moet zijn voor de komende dagen. Bij een souvenirstalletje (één van de weinige plekken om souvenirs te kopen in dit land, zo zou blijken) wat heerlijk donker en verdekt staat opgesteld gaan we in onderhandeling. Zodra er politie langsloopt gaan we over in een geëngageerd gesprek over de kwaliteit van de van kamelenwol gemaakte wintersokken, waarna we weer verder praten over de wisselkoers. We nemen genoegen met een koers van 16 manat voor 1 dollar, wisselen 150 dollar, kopen met een korting waar de opheffingsuitverkoop van de gemiddelde failliet gaande middenstander in onze krimpende provinciesteden niet aan kan tippen wat souvenirs en keren dan terug naar het hotel. Ik met cup A, gezien de hoeveelheid geld in m'n binnenzak
![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
Om 11 uur krijgen we onze paspoorten terug (gisteren kon de registratie niet omdat we het paspoort nodig hadden om te vliegen) van Bilbil en ontmoeten we in de lobby onze gids voor de komende dagen. Anwar is een kerel van onze leeftijd en het klikt goed, hij spreekt zeer goed Engels en hij heeft een passend gevoel voor humor. Anwar is overigens niet zijn echte naam, maar omdat hij zich zo nu en dan wel kritisch over het regime heeft uitgelaten lijkt het me beter een andere naam te gebruiken. De echte naam is bekend bij de redactie ;)
1. Voordat we vertrekken schiet ik nog even een plaatje van dit prachtige portret in de lobby. Een staatsieportret van de president met op de achtergrond een Turkmeens tapijt, ingelijst in datzelfde tapijt :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4877/45779725122_15375985a8_b.jpg)
Portrait of Gurbanguly Berdimuhamedow, Grand Turkmen Hotel, Aşgabat by Timon91, on Flickr
De set van Aşgabat op Flickr is verder uitgebreid met de foto's in dit deel, plus nog een paar extra. Dat je het effe weet ;)
2. Dat Lenin nog op zijn sokkel staat in Aşgabat is hoogst opmerkelijk te noemen. Aangezien Türkmenbaşy bezig is geweest met het Sovjetverleden uit te wissen, het te vervangen door z'n eigen goudwitte hersenspinsels en zijn beschapenmutste opvolger dat beleid met een eigen sausje voortzet, hadden we hier zeker geen standbeeld verwacht van de man wiens gedachtegoed verantwoordelijk is voor die geschiedenis. Groot is het niet en prominent al helemaal niet, maar het staat nog op de oorspronkelijke plek in een mooi parkje.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4873/45779724202_3a78d4c799_b.jpg)
Lenin statue, Aşgabat by Timon91, on Flickr
3. Lenin kijkt uit op een Sovjetbouwwerk, vermoedelijk om hem het idee te geven dat alles nog bij het oude is. Saillant detail: volgens Anwar wil je als man eigenlijk niet gezien worden in dit park, omdat het een geheime ontmoetingsplek is voor homoseksuelen. Homoseksualiteit is streng verboden in Turkmenistan, dus alles moet in het geheim. Omdat dit park wat verdekt ligt opgesteld kan ik me voorstellen dat het een geschikte plek is.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4824/45779723202_4108686ca7_b.jpg)
Soviet building in Aşgabat by Timon91, on Flickr
4. De volgende stop is de Azadi Moskee. Het is bijna een kopie van de Blauwe Moskee in İstanbul, dus je kunt wel raden welke toko dit gefinancierd heeft :') Deze moskee wordt zowaar bezocht door de lokale bevolking. Ik heb geen flauw idee waarom deze wel bezocht wordt, maar zou het wellicht kunnen zijn omdat deze in het centrum ligt en niet in een woestijnachtige buitenwijk?
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4877/44012120310_310530f9e3_b.jpg)
Azadi Mosque, Aşgabat by Timon91, on Flickr
5. Midden in de moskee bevindt zich deze verhoging, naar verluidt voor de president zelf.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4894/45828885191_12750595cc_b.jpg)
Azadi Mosque, Aşgabat by Timon91, on Flickr
6. Na het moskeebezoek rijden we de marmeroutlet in (lees: Türkmenbaşy's buitenwijken) en bezoeken hier een supermarkt. Hier halen we proviand voor komende dag in de woestijn en lunchen we. Het is zowaar druk hier :') Verder een goed moment om kennis te maken met Anwar en met onze chauffeur Andrey. Anwar is Turkmeen en spreekt Turkmeens, Russisch en Engels, Andrey is Rus en ééntalig Russisch
![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4848/45828883801_8f3930188e_b.jpg)
Outskirts of Aşgabat by Timon91, on Flickr
7. Het contrast tussen de stad en het platteland is gigantisch. We krijgen hier voor het eerst het gevoel wat voor oase Aşgabat eigenlijk is. De weg de stad uit is een strakke driebaanssnelweg met witte, van achtpuntige sterren voorziene lantaarnpalen. Buiten de stad verdwijnen eerst de lantaarnpalen, daarna worden de belijning en bestrating wat minder strak.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4819/44012112660_fe9101c2a4_b.jpg)
On the road between Aşgabat and Darwaza by Timon91, on Flickr
Overigens, als je niet wilt vliegen is het een hele klus om naar Aşgabat te komen. Het is simpel: doorgaand vervoer de grens over is er gewoonweg niet. Geen internationale treinen en zelfs geen internationale bussen. Turkmenistan over land bereiken is eigenlijk altijd een gevalletje taxi/bus/mashrutka naar de grens, te voet langs grenspost 1, te voet of met een busje/ezel/taxi door het niemandsland, te voet langs grenspost 2, taxi/bus/mashrutka verder naar de eerste stad/dorp en vanaf daar per normaal OV verder.
8. We volgen de spoorlijn Aşgabat-Daşoguz een flinke tijd, deze loopt parallel aan de weg door de woestijn. Per dag rijden hier per richting één of twee treinen.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4885/45828882121_d44de819f2_b.jpg)
Turkmen train between Aşgabat and Darwaza by Timon91, on Flickr
9. Het is oppassen geblazen voor de kamelen onderweg, want dat zijn er echt veel. Gelukkig is er niet veel begroeiing en zie je ze ruim op tijd ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4862/44012111050_7d136bd378_b.jpg)
Camels on the road between Aşgabat and Darwaza by Timon91, on Flickr
10. Vangrail en belijning zijn zo'n 70 km buiten de stad ook niet meer nodig ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4821/44012110010_4d81140685_b.jpg)
On the road between Aşgabat and Darwaza by Timon91, on Flickr
11. De meeste treinen in Turkmenistan worden getrokken door deze vrij nieuwe, Chinese locomotieven. Een betere foto heb ik er helaas niet van kunnen schieten, maar voor het idee ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4839/44012109100_cf6cd9416c_b.jpg)
Turkmen train between Aşgabat and Darwaza by Timon91, on Flickr
12. De eerste stop is in Erbent (Yerbent), een dorp met 2000 inwoners maar wel het grootste dorp aan de hoofdweg tussen Aşgabat en Daşoguz. Een gaar woestijnoord, kun je wel zeggen :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4827/44012108330_8c35d3fa35_b.jpg)
Erbent village in the Karakum desert by Timon91, on Flickr
13. Sovjetengineering is overal *O*
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4835/45828878461_9b0ea7b94b_b.jpg)
Soviet engineering in Erbent by Timon91, on Flickr
14. Iets buiten Erbent tanken we, hier zien we nog een mooie eigenaardigheid: vaste brandstofprijzen. Een liter Euro 95 kost altijd 1,50 manat. Volgens de officiële koers is dat $0,43, volgens de echte koers tussen de $0,07 en $0,09 :X
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4916/44012104810_2bda117829_b.jpg)
Gas station near Erbent, between Aşgabat and Darwaza by Timon91, on Flickr
15. De tweede rijbaan is inmiddels ook (meestal) weg. De kamelen worden alleen maar talrijker.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4868/44012103900_b46e923719_b.jpg)
Camels on the road between Aşgabat and Darwaza by Timon91, on Flickr
Bij Darwaza, precies in het midden van het land, liggen drie gaskraters. Gaskraters? Ja, gaskraters. Wel een raar natuurverschijnsel, nietwaar? Klopt, het is namelijk geen natuurverschijnsel. In het begin van de jaren 70 waren Sovjetingenieurs hier proefboringen aan het doen, maar door de samenstelling van de grond is dat niet overal goed gegaan. Er zijn drie gaskraters die binnen een paar kilometer van elkaar liggen.
16. De eerste twee liggen vlak naast de weg. De eerste staat vol met water, waar gas uit omhoog bubbelt. Verder ligt er veel afval in wat vanaf de weg naar binnen gewaaid is.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4896/45828875651_72f8deda4c_b.jpg)
Darwaza gas crater with water by Timon91, on Flickr
17. De omgeving is verder, tsja, woestijnachtig :') We bevinden ons midden in de Karakumwoestijn, die 70% van Turkmenistan beslaat. Om exact te zijn: 350.000 km², ofwel zo'n 8,5 keer Nederland.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4838/44012101900_17441374d5_b.jpg)
Darwaza gas crater with water by Timon91, on Flickr
18. De weg ligt vlakbij. Af en toe is er wel wat verkeer (zoals nu), maar soms kom je een kwartier geen auto tegen. Vergis je niet: dit is de hoofdweg naar het noorden.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4874/45828872471_6bfdb80c1c_b.jpg)
Karakum desert near Darwaza by Timon91, on Flickr
19. De tweede krater ligt iets verderop, ook naast de weg. Deze stond vroeger vol met modder maar is inmiddels grotendeels opgedroogd en hier en daar is het gas ontbrand.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4864/45828869311_5495b88bf1_b.jpg)
Darwaza gas crater with mud by Timon91, on Flickr
20. Men is ooit begonnen met het bouwen van een hekje maar ach, fuck die shit. Anwar en Andrey staan ook te kijken, maar voor hen is het niet zo bijzonder want ze komen hier om de haverklap. "Darwaza is my second home", aldus Anwar. Rechts de auto waar we deze rit mee maken, een 4WD is voor het off-road stuk wat zo gaat komen wel zo handig.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4809/45104206534_053ac53808_b.jpg)
Darwaza gas crater with mud by Timon91, on Flickr
21. De derde krater ligt namelijk 7 km van de hoofdweg af, en hier ligt geen strakke vijfbaansweg heen :') Dit is de meest spectaculaire van de drie, met name 's avonds lijkt dit echt op de poort naar de hel. De krater brandt al sinds 1971 onophoudelijk. Er zijn wel geluiden geweest om het te blussen, maar omdat de regering inmiddels ook door heeft dat het veel toeristen naar Turkmenistan trekt - onszelf incluis - zal het voorlopig nog wel blijven branden.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4833/44915688365_ae61d9da80_b.jpg)
Darwaza fire crater by Timon91, on Flickr
22. We gaan hier kamperen, maar gezien de kou gelukkig wel in een joert (yurt). Anwar en Andrey zijn bezig met de barbecue warm stoken, wij kunnen de omgeving gaan bekijken. Overigens is het wel ironisch dat er hier vuur gemaakt moet worden, maar boven de krater barbecueën brengt ook weer de nodige risico's met zich mee ;) Let op de luchtbreking in de lucht boven de krater, het is goed heet ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4819/45104204464_3cb4137af9_b.jpg)
Yurts near the Darwaza fire crater by Timon91, on Flickr
23. Een kleine poging er iets toeristisch van te maken. Zowaar staat er sinds kort een hek om de krater heen.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4804/44915687035_9736bb0196_b.jpg)
Karakum desert near Darwaza by Timon91, on Flickr
24. Ons eten voor vanavond, met op de achtergrond de krater. Wildkamperen kan hier heel goed, maar je moet wel een stukje van de krater af gaan staan om te voorkomen dat je veel gas binnenkrijgt.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4918/45104202564_39cd9963d8_b.jpg)
Barbecue near the Darwaza fire crater by Timon91, on Flickr
25. We beklimmen een heuveltop om de zonsondergang te bekijken, hier nogmaals de krater ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4822/44915684695_39a1fa3373_b.jpg)
Darwaza fire crater seen from a distance by Timon91, on Flickr
26. Iets verderop vinden we dit staaltje Sovjetengineering. Dit soort objecten in een desolate omgeving als deze zijn opeens heel interessant :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4914/45104199574_c7fe44b8f8_b.jpg)
Soviet engineering near the Darwaza fire crater by Timon91, on Flickr
27. 's Avonds wordt het pas echt spectaculair. Je hebt nu echt het idee aan de poort van de hel te staan. Na het eten pakken we een tuinstoel en gaan een uurtje aan de rand zitten met een paar liter bier. Het is een bizar schouwspel. Zowaar wordt het ook even druk. Een paar tourgroepen komen hier eten en even kijken, maar slechts weinigen blijven slapen. De rest rijdt door/terug naar Aşgabat (4 uur).
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4828/30889154507_ae449b622c_b.jpg)
Darwaza fire crater at night by Timon91, on Flickr
Wij doen nog een paar pogingen om de Melkweg te fotograferen, maar Joost is iets beter voorbereid dan ik :') Het sterren kijken is wel bijzonder, in een omgeving zonder lichtvervuiling. Bij de krater praten we nog wat met een aangeschoten groep oudere Britten/Aussies en met een Italiaans stel wat op de motor is. Laatstgenoemden zijn overigens de enige andere individuele reizigers die we hier gezien hebben, maar zij hebben ook noodgedwongen een gids bij zich.
28. Na een dramatisch slechte nacht in de ijskoude yurt gaan we de volgende ochtend bijtijds op pad. De weg is er niet beter op geworden.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4886/45104197154_2f0078a069_b.jpg)
On the road between Darwaza and Köneürgenç by Timon91, on Flickr
29. Soms is er wel een tweede rijbaan, maar eigenlijk ook niet. Een beetje spookrijden doet men gelukkig niet zo moeilijk over.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4896/30889153107_77ff0e25c8_b.jpg)
On the road between Darwaza and Köneürgenç by Timon91, on Flickr
30. En soms wissel je weer van rijbaan, zoals hier.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4891/45104196044_fb84f32fd1_b.jpg)
On the road between Darwaza and Köneürgenç by Timon91, on Flickr
31. Soms is er een "zijweg", "irrigatiekanaal" of "struik". In deze uitgedroogde Flevopolder zijn dit fascinerende verschijnselen. Nu we noordelijker komen is er wel iets van landbouw, op één of andere manier is er wel water heen te leiden.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4916/30889151647_0d33266f23_b.jpg)
Landscape in Northern Turkmenistan by Timon91, on Flickr
32. Opeens is er wel weer een tweede rijbaan, een middenberm en beachtpuntigesterde lantaarnpalen. Het lijkt wel alsof we in een dorp zijn gekomen, of althans wat een dorp had moeten zijn. Huizen zijn er namelijk niet. Links de bus Daşoguz-Aşgabat.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4814/45104193044_db920f66d0_b.jpg)
On the road towards Köneürgenç by Timon91, on Flickr
33. Na de afslag richting Daşoguz wordt de weg alleen maar slechter, de verharding verdwijnt ook regelmatig. In deze omgeving verwacht je echt elk moment Biddinghuizen of Delfzijl binnen te rijden :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4816/45104192594_79c3c6e877_b.jpg)
On the road towards Köneürgenç by Timon91, on Flickr
34. In dit deel van het land is er wel wat landbouw, dankzij de irrigatie die aanwezig is. Verder is er weinig reuring, maar om afkickverschijnselen te voorkomen zijn er hier en daar wel groene borden met achtpuntige sterren naast de weg gekwakt.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4812/45779697882_c849e6dc26_b.jpg)
On the road towards Köneürgenç by Timon91, on Flickr
35. Trein
![Geschokt :shock:](./images/smilies/icon_eek.gif)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4917/45104191444_d44c0007da_b.jpg)
Cargo train in Köneürgenç by Timon91, on Flickr
36. Het marmeren stationnetje van Köneürgenç, waar overigens geen personenvervoer meer is. Zelfs voor Turkmenistan is dit een beste uithoek.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4908/45779695862_68be513911_b.jpg)
Köneürgenç train station by Timon91, on Flickr
37. De volgende stop is het oude Köneürgenç, wat net als Merw in betere tijden een stad is geweest. Zoals de Lonely Planet zo mooi omschrijft: "centuries ago it was the centre of the Islamic world, not the end of it". De ruïnes van de oude stad staan op de Unesco werelderfgoedlijst, de stad is meerdere malen compleet verwoest. De Mongolen hebben hier flink huisgehouden in de 12e eeuw, rivaliteiten tussen de kanaten in Centraal-Azië hebben in de 14e eeuw ook niet zoveel goeds betekend voor de stad.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4823/45104190214_484c801ac9_b.jpg)
Old Köneürgenç by Timon91, on Flickr
38. Deels gerestaureerd, deels echt oud - maar wel prachtig :)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4831/45779692832_e412f6fc35_b.jpg)
Old Köneürgenç by Timon91, on Flickr
39. De tombe van Sultan Tekesh is één van de mooiste monumenten hier. Het stamt uit de 12e eeuw.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4812/45104187934_04f4d4cb70_b.jpg)
Sultan Tekesh tomb, Köneürgenç by Timon91, on Flickr
40. Het enige overlevende deel van de oude moskee van Köneürgenç is de Gutlug Timur minaret. De minaret is omstreeks 1320 gebouwd en 59 meter hoog. Vroeger was hij nog iets hoger, maar de aardbeving van 1948 hebben de bovenste 6 meters niet overleefd. Het moet in die tijd een prestatie van jewelste geweest zijn om zoiets hoogs te bouwen!
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4876/45779688632_dc9c1dc16e_b.jpg)
Gutlug Timur minaret, Köneürgenç by Timon91, on Flickr
41. Een mausoleum en een grafheuvel.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4816/45104186334_2e82116621_b.jpg)
Mausoleum in Köneürgenç by Timon91, on Flickr
42. De minaret van dichtbij. Er is hier nog wel wat volk op de been, tegenwoordig is Köneürgenç een bedevaartsoord voor Turkmenen.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4828/45779685482_bf5a741348_b.jpg)
Gutlug Timur minaret, Köneürgenç by Timon91, on Flickr
43. Gelukkig is de voormalige Sovjet-Unie nooit ver weg :)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4815/45104184844_438b103db5_b.jpg)
Köneürgenç in a nutshell by Timon91, on Flickr
44. Het Turabeg Khanym complex is zowel van buiten als van binnen indrukwekkend. De precieze herkomst is niet zeker, maar binnen barst het van de symboliek.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4908/45779682862_dedc2977e0_b.jpg)
Turabeg Khanym complex, Köneürgenç by Timon91, on Flickr
45. Nee, geen achtpuntige sterren, gouden presidenten of andere onzin hier, maar kalendersymboliek ;) De koepel bevat 365 secties, voor elke dag van het jaar één. Net onder de koepel bevinden zich 24 dagen, voor elk uur van de dag, en de 12 grotere bogen daar onder staan symbool voor de maanden van het jaar. Tenslotte zijn er nog vier grote ramen, die voor de vier seizoenen staan.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4910/45104183074_7d57edfec7_b.jpg)
Dome of the Turabeg Khanym complex, Köneürgenç by Timon91, on Flickr
46. De hoofdweg loopt langs het complex, het geeft een mooi contrast zo ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4807/45779677442_00002a493c_b.jpg)
Gutlug Timur minaret, Köneürgenç by Timon91, on Flickr
47. Iets verderop liggen deze bouwwerken, dit zijn de belangrijkste bedevaartplekken in Köneürgenç.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4888/45828822741_9d8ce180a7_b.jpg)
Mosque in Köneürgenç by Timon91, on Flickr
Na dit interessante bezoek vervolgen we onze weg naar Daşoguz, zo'n 70 km verderop. Onderweg komen we dicht langs de Oezbeekse grens en dit is wel een puntje om nog even aan te stippen: je hebt weliswaar een toeristenvisum voor Turkmenistan, maar eigenlijk heb je voor alle grensregio's een aparte reistoestemming nodig. Bij je visumaanvraag geef je aan waar je precies heen gaat, de grensregio's worden dan apart vermeld op het visum. Nu stond er op onze uitnodigingsbrief expliciet "border zone: NO", terwijl vrijwel heel bezoekbaar Turkmenistan grensregio is. Het midden van het land is namelijk de Karakumwoestijn, alle steden liggen feitelijk aan de rand van het land. Zelfs Aşgabat is eigenlijk grensgebied, maar dat valt dat nog wel onder het "normale" visum. Bij navraag aan de reisorganisatie werd aangegeven dat dit geen probleem is en dat die toestemming alleen nodig is als je in dat grensgebied de grens wilt oversteken, maar dat is niet helemaal waar. Wat ik eigenlijk vermoedde - en wat Anwar wel kon bevestigen - is dat de pakkans heel klein is, en als je dan toch aangehouden wordt er met een "lokale boete" veel te regelen is met de politie ;)
Goed, Daşoguz is een desolaat gelegen, stoffige provinciestad ter grootte van Enschede + Almelo, qua verpaupering Enschede × Almelo. Het is de grootste stad van Noord-Turkmenistan en er ligt hier ook een luchthaven die redelijk goed bediend wordt. Meerdere malen per dag kun je naar Aşgabat vliegen, maar ook Türkmenbaşy, Türkmenabat en Balkanabat zijn vanaf hier per vliegtuig bereikbaar. Anwar's moeder woont hier en zijn vrouw, kinderen en zus zijn ook bij moeders thuis. Na de nacht kamperen en met twee nachten trein in het vooruitzicht is het prettig hier te kunnen douchen, Anwar's moeder heeft een mooi appartement in een aan de buitenkant matig onderhouden Sovjetflat. We krijgen uitgebreid te eten, Anwar's moeder kan heerlijk koken :) Iets na vieren worden we opgehaald door Anwar's buurman en naar het station gereden. We wilden graag een paar treinritten maken in Turkmenistan en gelukkig is dat geen probleem, al zal het je in een standaard groepsreis waarschijnlijk niet zo snel lukken. Anwar heeft al 10 jaar niet meer met de trein gereisd, ook voor hem is het weer wat nieuws :') Van Andrey hebben we voor nu afscheid genomen, hij rijdt nu nog terug naar Aşgabat.
48. Station Daşoguz is het eindpunt van de spoorlijn naar het noorden. Grensoverschrijdend verkeer is in theorie mogelijk, politiek gezien niet. Een spoorkaartje van Turkmenistan is hier te vinden. "Wokzal" is overigens gewoon Turkmeens, al is het woord vanzelfsprekend wel geleend uit het Russisch (die het weer van Vauxhall hebben, maar dat terzijde
![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4874/45779674492_2fcbe02fae_b.jpg)
Daşoguz train station by Timon91, on Flickr
49. De dienstregeling is overzichtelijk: elke dag rijden er één of twee nachttreinen naar Aşgabat, maar wel hele lange joekels ;) Onze trein is zo'n 16 rijtuigen lang, vertrekt om 17:25 en heeft 13 uur en 15 minuten nodig voor de 550 km naar de marmerexplosie ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4910/45828820801_691d96e06f_b.jpg)
Night train Daşoguz-Aşgabat at Daşoguz train station by Timon91, on Flickr
Vroeger zijn er trouwens wel degelijk internationale treinen naar Turkmenistan geweest, maar de huidige isolatie van het land maakt dat gewoonweg onmogelijk. De lukraak getekende grenzen in Centraal-Azië zorgden er lange tijd voor dat binnenlandse treinen in Oezbekistan door Turkmenistan moesten rijden, maar inmiddels hebben de Oezbeken alle stukken spoor wel opnieuw aangelegd op eigen grondgebied. De laatste trein die nog een transitreis door Turkmenistan maakte (zonder stops) was de nachttrein Moskwa/Москва-Dushanbe, die (ook om politieke redenen) de nieuwe, Turkmenistan-vermijdende spoorlijn in Oezbekistan niet mocht gebruiken. Dit is sinds een paar maanden echter ook verleden tijd. Meer over deze spoorlijn in mijn verslag over Oezbekistan en Tadzjikistan uit eind 2016.
50. Foto's maken is op het perron geen probleem volgens Anwar, want "otherwise police will tell us and we will pretend we didn't know". Gelukkig maar
![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4836/45779672372_40500a1928_b.jpg)
Night train Daşoguz-Aşgabat at Daşoguz train station by Timon91, on Flickr
51. Ook de rijtuigen zijn voorzien van achtpuntige sterren, hoezee!
![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4854/44012068290_a89d4510c4_b.jpg)
Night train Daşoguz-Aşgabat at Daşoguz train station by Timon91, on Flickr
Het is warm in de trein en we lijken als laatste in het rijtuig aan te komen. We reizen "kupé" (2e klasse), wat vierpersoonscoupeetjes betekent. Deze treinen zijn weliswaar in China gebouwd, maar qua opzet houden ze hier nog vast aan de oude indeling uit de Sovjet-Unie. Foto's van binnen in de trein heb ik niet, dat is om wat voor reden dan ook verboden en dat wordt ons ook op het hart gedrukt.
52. Op tijd verlaten we Daşoguz, langzaam verlaten we de buitenwijken van deze provinciestad.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4900/45828818071_553ca29091_b.jpg)
New Turkmen engine near Daşoguz by Timon91, on Flickr
53. Er lijken twee soorten locomotieven te zijn: de hippe gevallen van de vorige foto en deze units. Meer variatie is er eigenlijk niet.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4814/45779669632_5334766b11_b.jpg)
Turkmen engine near Daşoguz by Timon91, on Flickr
54. Hier buigt de spoorlijn naar Oezbekistan af, maar deze wordt dus niet meer voor passagiersvervoer gebruikt.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4876/45828816611_9c81648d39_b.jpg)
Railway to Uzbekistan near Daşoguz by Timon91, on Flickr
55. Een typisch Turkmeense buitenwijk: kleine huisjes links, een bombastisch, marmeren - en vermoedelijk nutteloos - overheidsgebouw rechts.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4888/45104171094_a8f4844c0d_b.jpg)
Outskirts of Daşoguz by Timon91, on Flickr
56. Daşoguz Airport. Anwar verzucht dat het met de auto een kwartiertje rijden is vanaf z'n huis, met de trein kom je er pas na een klein uur langs :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4868/45828814661_d57869fc02_b.jpg)
Daşoguz airport seen from the train by Timon91, on Flickr
57. De zon gaat onder in de Karakumwoestijn, wij rollen rustig verder.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4894/45104168824_0e52ba929e_b.jpg)
Sunset on the night train Daşoguz-Aşgabat by Timon91, on Flickr
De tijd spenderen we met praten met Anwar, die wel geïnteresseerd is in de foto's van Noord-Korea die nog op m'n camera staan. Verder praat ik nog een beetje met wat medereizigers, maar de taalbarrière maakt een uitgebreid gesprek lastig. Bijtijds gaan we slapen, maar de nacht is zwaar. Coupégenoot nummer 4 blijkt een uitgebreid snurker, daarnaast kan de verwarming niet uit en is het snikheet.
58. Volgens Anwar komen we om half 9 aan in Aşgabat, alleen niets blijkt minder waar. Als we om half 7 door de provodnik uit ons bed gebonsd worden rijden we al door de marmeren buitenwijken. Om 6:40 staan we aan het perron, wat ook de aankomsttijd volgens dienstregeling blijkt te zijn.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4847/45828813761_3b189b1d9f_b.jpg)
Night train Daşoguz-Aşgabat at Aşgabat train station by Timon91, on Flickr
59. We steken per voetgangersbrug het spoor over, aan de andere kant staat Andrey al te wachten - die in allerijl gebeld is dat het toch wat eerder wordt :') Hij is gisteravond in slechts 5,5 uur teruggereden naar Aşgabat en lacht Anwar hard uit over zijn eerste treinervaring in tien jaar :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4873/45104166394_4a4586de14_b.jpg)
Night train Daşoguz-Aşgabat at Aşgabat train station by Timon91, on Flickr
Andrey blijkt een paar straten van het station te wonen, bij hem thuis kunnen we ons even opfrissen en ontbijten. Niet veel later staat zijn zwager op de stoep, die vandaag onze chauffeur is. Vanavond slapen we weer in de trein, de dag brengen we in de omgeving van Aşgabat door.
Zoals gezegd in Andrey Rus, net als zijn vrouw. Officieel zijn er nog 250.000 Russen in Turkmenistan (ca. 5% van de gehele bevolking), maar de meeste zijn na de val van de Sovjet-Unie teruggekeerd naar Rusland. Andrey is nog één van de gelukkigen die de dubbele nationaliteit heeft, aangezien dat sinds 2003 niet meer mogelijk schijnt te zijn. Ik kan me voorstellen dat het als Rus in zo'n woestijndictatuur raar leven is, vooral als je zoals Andrey en zijn vrouw de taal niet spreekt. Maar ja, als je hier al je hele leven woont en al je familie hier ook zit, wat moet je dan?
60. We zijn terug in Aşgabat, dus aan overbodige symboliek geen gebrek.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4840/45828812101_262658dfa2_b.jpg)
Streetview in Aşgabat by Timon91, on Flickr
Alle 36 foto's van het dagje omgeving Asgbat staan op Flickr, een deel staat in het verslag.
61. De volgende stop is de bazaar van Aşgabat. De oude Tolkuchka bazaar was een echte bazaar: chaotisch, stoffig, vies, maar uitermate authentiek en echt. Een plek waar mensen hun brood verdienen, waar ze hun boodschappen doen en waar je alles kunt vinden wat je nodig hebt. Alleen niet voor het regime, de oude bazaar in het centrum was een doorn in hun marmeren oog. Het gevolg: de bazaar is gesloten en naar een plek buiten de stad verplaatst. Het resultaat: een saaie bedoening waar weliswaar nog steeds handel gedreven wordt, maar waar weinig echts meer aan is. De ziel is weg, en we hebben het dan ook gauw gezien hier.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4867/45104162234_6e995c3e59_b.jpg)
New bazaar, Aşgabat by Timon91, on Flickr
62. Is er geen symboliek dan? Natuurlijk wel! Dit is een stukje symboliek wat ik nog niet heb genoemd: de tapijtpatronen. In de oude Turkmeense traditie zijn er vijf tapijtpatronen en die zijn uiteraard overal terug te zien. Op het staatsieportret op foto 1 is ook zo'n patroon te zien. Dus, dachten de hoge heren van het regime, zou het niet gaaf zijn om de bazaar in die vorm te bouwen? Goddomme Gurbanguly, wat een fantastisch idee! En zo geschiedde.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4909/45828809761_f8cd5e6595_b.jpg)
New bazaar, Aşgabat by Timon91, on Flickr
Voor een luchtfoto waar je het nog beter kunt zien, zie hier. Overigens zijn er vijf tapijtpatronen. Er zijn dus ook vijf bazaars verspreid over het land te vinden met elk een andere vorm. In welke steden kun je ze dan precies vinden? Nou, niet geheel toevallig is Turkmenistan opgedeeld in vijf regio's en zijn er in de overige provinciehoofdsteden ook zulke zielloze bazaars uit de grond gestampt. Voor als je het niet gelooft: Daşoguz, Türkmenabat en Balkanabat zijn in ieder geval al voorzien. Mary is de laatste provinciehoofdstad, maar daar kan ik het op Maps niet vinden. Wellicht dat het nog gebouwd moet worden :')
Als we terug lopen naar de auto komen we op een parkeerterreintje net buiten de bazaar terecht. Hier staat een bordje dat handelen hier streng verboden is, dus is hier een levendige markt gaande in voedingsmiddelen en hier en daar wat vee. Het is heel erg druk, er wordt gehandeld vanuit zeecontainers en vrachtwagens, kruiers met grote karren wurmen zich spectaculair snel door de menigte heen en je merkt al gauw dat ook de lokale bevolking liever hier komt dan in de bazaar zelf :') Foto's maken mag helaas niet, maar het doet ons goed te zien dat de Turkmenen in dit opzicht ook wel vindingrijk zijn.
63. Op de weg terug naar Aşgabat hebben we nog een mooi uitzicht op het internationale vliegveld. Zeker als het schemert deed het me erg denken aan de tripods uit de exorbitant slechte film War of the Worlds :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4848/45104160184_eca9f2cb72_b.jpg)
Aşgabat International Airport by Timon91, on Flickr
Deze foto is overigens gemaakt vanaf de brug over het Karakumkanaal. Dit 1375 km lange kanaal is één van de grootste irrigatiewerken ter wereld en de reden dat ook hier flink wat katoen verbouwd kan worden. Het is echter ook één van de hoofdredenen dat het Aralmeer bijna niet meer bestaat, dus of het echt zo'n succes mag heten betwijfel ik.
64. Goed, we waren bij het vliegveld. Er dus een War of de Worlds-tripod als internationale terminal, een uitgefreesd blok marmer als binnenlandse terminal, maar er is ook nog een derde terminal. Ik bedoel, je denkt toch niet dat de president tussen het gewone volk in het vliegtuig gaat stappen? Natuurlijk niet, dus voor hem is een klein vogeltje gebouwd als privéterminal :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4827/45828808351_93b86e53fb_b.jpg)
Airport for the president, Aşgabat by Timon91, on Flickr
65. We vervolgen onze weg in de richting van Türkmenbaşy, onderweg komen we weer langs het lichaam van Türkmenbaşy :') Voor zijn dood kon je zeggen dat je "in Türkmenbaşy in Türkmenbaşy Türkmenbaşy had ontmoet", en dat is dan een perfect kloppende zin. In plaats van het orwelliaanse newspeak hebben ze hier Türkmenbaşyspeak geïntroduceerd - en deels weer uit gefaseerd :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4849/45104158114_5f31f30f30_b.jpg)
On the road from Aşgabat to Gökdepe by Timon91, on Flickr
66. Omdat we in dit deel van de reis nog niet in een megalomane, uitgestorven en veel te dure moskee zijn geweest, bij dezen. De Gökdepemoskee is gebouwd om de slag van Gökdepe te herdenken, die in 1880-1881 plaatsvond. De Russen wonnen die slag en hadden daarna praktisch heel Transkaspië onder controle. De moskee is in 1995 opgeleverd en is vernoemd naar - hoe kan het ook anders - de Hadj die Saparmurat Türkmenbaşy in 1992 gedaan heeft. Op een bordje naast de moskee staat o.a. de volledige titel van Türkmenbaşy, iets van 15 termen achter elkaar :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4912/45104156134_b8586cd2d6_b.jpg)
Saparmyrat Hajy metjidi, Gökdepe by Timon91, on Flickr
67. Binnen het is, eigenlijk als altijd, mooi en leeg. Zelfs Anwar verzucht dat er toch wel veel betere dingen met het geld hadden kunnen gebeuren dan het bouwen van al die nutteloze gebouwen in Aşgabat.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4881/31957965648_462e445fd7_b.jpg)
Saparmyrat Hajy metjidi, Gökdepe by Timon91, on Flickr
68. De tractor die buiten staat is eerlijk gezegd interessanter
![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4890/30889126697_67e9018be9_b.jpg)
Tractor near the Saparmyrat Hajy metjidi, Gökdepe by Timon91, on Flickr
69. Toch maar een plaatje van buiten dan ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4884/31957959758_d480516bca_b.jpg)
Saparmyrat Hajy metjidi, Gökdepe by Timon91, on Flickr
70. Gökdepe ligt niet alleen aan de hoofdweg richting het westen, maar ook aan de spoorlijn. Het kilometerbordje 4742 zou heel goed de afstand vanaf Moskwa kunnen zijn.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4841/30889123367_247c13e477_b.jpg)
Railway Aşgabat-Türkmenbaşy in Gökdepe by Timon91, on Flickr
71. Bij de kruising met de hoofdweg staat dit fantastische billboard. Berdimuhamedow is fan van drie dingen: Turkmeense paarden, Turkmeense hoeden en Turkmeense puppy's. Foto's van hem bevatten dan ook bijna altijd minimaal één van die elementen ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4826/31957957418_ff96a6fd5a_b.jpg)
Billboard of Gurbanguly Berdimuhamedow, Gökdepe by Timon91, on Flickr
72. We razen westwaards, de weg is hier best redelijk.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4823/30889119957_3b7104ce80_b.jpg)
On the road from Aşgabat to Köw-Ata by Timon91, on Flickr
73. Een reservoir in het Karakumkanaal, zodat ook hier in de woestijn nog genoeg water is.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4906/31957955258_a215520c85_b.jpg)
Karakum Canal reservoir west of Aşgabat by Timon91, on Flickr
74. Een aparte activiteit die je in Turkmenistan kunt doen is ondergronds zwemmen. In het ondergrondse Köw-Atameer kan dat. Het water is warm en bevat veel zwavel, dus heel lekker ruikt het niet. Daarnaast is het tegenwoordig niet heel schoon meer omdat om onduidelijke redenen het waterpeil iets gezakt is en de circulatie niet meer heel actief is. Het is een stukje naar beneden klauteren in een slecht verlichte grot, maar wel tof om te zien. Joost ziet er vanaf, maar ik durf wel en ga het water in
![Mr. Green :mrgreen:](./images/smilies/icon_mrgreen.gif)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4889/31957951398_e5da306525_b.jpg)
Köw-Ata underground lake by Timon91, on Flickr
75. Na tien minuutjes dobberen voel ik me herboren - dat zou in ieder geval moeten - spoel ik me wat af met fleswater, kleed me weer om en dan gaan we terug naar buiten.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4877/45104148334_2906ceedd6_b.jpg)
Köw-Ata underground lake cave by Timon91, on Flickr
76. Bij de ingang zitten wat uitspanningen, we eten hier een heerlijke kebab. De lokale kattenbevolking is uitstekend op de hoogte wie wat gaat eten, dus die cirkelen al gauw om onze tafel heen.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4808/45828791761_4bfe383a2e_b.jpg)
Cats hunting for kebab, Köw-Ata by Timon91, on Flickr
Na een relaxte lunch rijden we verder, de laatste stop vandaag is het bergdorp Nokhur. Het is een stukje klimmen vanaf de hoofdweg, maar de weg er naartoe is best redelijk. Wel zijn er hier en daar stukken weggespoeld door de regenval van eerder deze week, maar de weg is in ieder geval overal breed genoeg voor één auto.
77. Dat de regen flink heeft huisgehouden is in Nokhur wel te zien, want er is veel schade. De bergrivier heeft zo te zien veel meegesleurd.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4893/30889104277_4dae753e44_b.jpg)
Flood damage in Nokhur by Timon91, on Flickr
78. Een zeldzaamheid: een gouden buste die NIET van een president is
![Geschokt :shock:](./images/smilies/icon_eek.gif)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4865/30889101397_80ab24a9ac_b.jpg)
Statue in Nokhur by Timon91, on Flickr
79. Het resultaat van de regen...
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4868/45828782871_b1dc0823b2_b.jpg)
Flood damage in Nokhur by Timon91, on Flickr
80. Via smalle, onverharde en steile straatjes wurmen we ons een weg naar boven, aan de rand van het dorp is een bijzondere begraafplaats te vinden. Alle grafstenen zijn namelijk voorzien van hoorns van een bepaald type berggeit. Het verhaal is dat zo'n beest lastig te vangen/schieten is, dus als laatste eerbetoon voor de overledene ga je op zoek naar zo'n beest, schiet je hem af en plaats je de hoorns op het graf, vandaar ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4896/45828778971_f06317514c_b.jpg)
Cemetery, Nokhur by Timon91, on Flickr
81. Dit loopt hier ook rond ;)
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4857/44915591995_e0fd2b3211_b.jpg)
Lizard in Nokhur by Timon91, on Flickr
82. Zelfs vrachtwagens wurmen zich door de nauwe straatjes hier :')
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4853/31957941538_69776a7176_b.jpg)
Kamaz truck in Nokhur by Timon91, on Flickr
83. "Dinner with local family" is één van de onderdelen van ons reisprogramma vandaag. Het is echter nogal apart, want we eten weliswaar bij een familie thuis, de familie zelf krijgen we op één zoon na niet te zien, het eten staat al klaar en er hangt à la Noord-Korea een portret van de president in de eetkamer. Ik vraag tussen neus en lippen door aan Anwar of dit er speciaal voor ons hangt, zijn antwoord spreekt boekdelen: "of course, who would want this in their house?".
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4912/44915589235_0c2c7edb74_b.jpg)
Dinner with local family, Nokhur by Timon91, on Flickr
84. Huizen in Nokhur.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4829/31957939748_14aeac4fc0_b.jpg)
House in Nokhur by Timon91, on Flickr
85. Uitzicht over Nokhur, wat verder een vrij typisch bergdorp lijkt te zijn.
![Afbeelding](https://farm5.staticflickr.com/4811/44915586875_c6a6a73d7e_b.jpg)
View over Nokhur by Timon91, on Flickr
Bij een zus van de familie waar we gegeten hebben wordt ons nog het weefapparaat getoond waar ze allerlei kleedjes, tassen, kleding en doeken mee maken. Ze maken echt mooie dingen en het handelswaar wordt ons uiteraard getoond. Nokhur wordt door de meeste toeristen in Turkmenistan niet bezocht en veel buitenlands bezoek zullen ze wel niet krijgen. We slagen hier goed voor wat souvenirs :)
Het is ruim twee uur rijden naar Aşgabat, waar we rond kwart voor 7 weer aankomen. Hier eindigt dit deel, in het volgende deel komen we op de meest bizarre plek van de hele reis ;) Ja, wij hadden het ook niet gedacht, maar het kan nog erger :') Het volgende deel zal tevens het laatste zijn. Wederom bedankt voor het meelezen en ik hoor graag wat jullie ervan vonden! :D